Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling
Laatst bijgewerkt: januari 2026
Wet verplichte meldcode
Sinds 2013 is de Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling van kracht. Die wet houdt in dat alle organisaties die werken met kinderen en volwassenen een meldcode moeten hebben en medewerkers in staat moeten stellen daarmee te werken. Het doel van de meldcode is professionals te helpen eerder en beter te handelen als zij vermoeden dat een gezinslid thuis mishandeld, verwaarloosd of seksueel misbruikt wordt. Uit onderzoek weten we namelijk dat professionals die met een meldcode werken drie keer vaker en sneller stappen zetten dan professionals die geen meldcode gebruiken. Deze stappen leiden niet per definitie tot een melding.
Basismodel meldcode
De overheid heeft het basismodel meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling opgesteld. Sectoren en branches hebben dit voorbeeld vertaald naar hun achterban. Vervolgens maken instellingen en organisaties op hun beurt een vertaling naar hun werkpraktijk: zij beschrijven wie welke stappen zet bij een vermoeden van kindermishandeling of huiselijk geweld. Elke meldcode omvat dezelfde 5 stappen zoals opgenomen in het basismodel. Dat vergemakkelijkt de samenwerking tussen professionals en organisaties.
Meldrecht
De meldcode is nadrukkelijk geen meldplicht. Organisaties zijn verplicht een meldcode te hebben, professionals zijn verplicht te handelen volgens de stappen van de meldcode, maar het doorlopen ervan hoeft niet te leiden tot een melding. In de Wet meldcode is wel opgenomen dat professionals het recht hebben te melden bij Veilig Thuis. Ook als gezinsleden daar geen toestemming voor geven. Het meldrecht houdt in dat professionals persoonsgegevens van volwassenen en kinderen mogen doorgeven aan Veilig Thuis, zodat zij een onderzoek naar de gezinssituatie kunnen starten. Bovendien mogen professionals informatie geven als Veilig Thuis daar vanwege het onderzoek om vraagt.
Stappenplan meldcode
Heb jij vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling?
Wat moet je doen met de meldcode en vermoedens huiselijk geweld of kindermishandeling? Gebruik het meldcode stappenplan. Aan de hand van 5 stappen bepaal jij als professional of je melding moet doen bij Veilig Thuis en of er voldoende hulp ingezet kan worden.
Stap 1: Breng signalen in kaart
Breng signalen in kaart die je zorg bevestigen of ontkrachten. Maak gebruik van de signalenkaart https://signalenkaart.nl/. Leg signalen en vervolgstappen objectief en feitelijk vast in het dossier. Voer indien nodig de kindcheck uit: https://www.augeo.nl/kindcheck.
Stap 2: Overleg met een deskundige collega of Veilig Thuis
Overleg met een deskundige collega om signalen te duiden (binnen de intervisiegroep van psychologen, met inachtneming van privacy regels). Raadpleeg zo nodig Veilig Thuis of een forensisch arts. Neem bij eergerelateerd geweld, huwelijksdwang of vrouwenbesnijdenis direct contact op met Veilig Thuis: https://www.veiligthuis.nl/
Stap 3: Praat met ouders en het kind
Bespreek je zorgen zo snel mogelijk met de ouders/verzorgers van het kind en het kind zelf. Alleen als jouw veiligheid of die van het kind in gevaar kan komen door een gesprek kan hiervan worden afgezien.
Stap 4: Weeg het huiselijk geweld/kindermishandeling mbv het afwegingskader
Maak een inschatting van de aard en de ernst van de situatie op basis van signalen, het overleg met een collega en de gesprekken met ouders en het kind. Vraag bij twijfel advies aan Veilig Thuis. Bij een reële kans op schade: melden.
Stap 5: Beslis mbv het afwegingskader
: Is melden nodig? Is hulpverlening nodig? Zelf adequate hulp organiseren?
Als je het kind voldoende kunt beschermen, bied of organiseer je de noodzakelijke hulp. Als de situatie acuut of structureel onveilig is, doe je een melding bij Veilig Thuis en beslis je samen welke hulp je zelf kunt organiseren.
Bron: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/huiselijk-geweld/meldcode
Na een melding
Melden is geen eindpunt. Er vindt een evaluatie plaats met ouders (en kind), eventueel Veilig Thuis en alle genomen stappen van het proces na signalering worden zorgvuldig geregistreerd.